ETS2: ile dopłacisz do paliwa i ogrzewania

ETS2 od kiedy: terminy z przepisów

Stan prawny na 13 października 2026. Każdy termin ma przypis do aktu, z którego wynika. Akty możesz sprawdzić w źródłach pod kalkulatorem.

1. Od 2025 r. Firmy dopuszczające paliwa do konsumpcji monitorują emisje; od 2026 r. raportują je za poprzedni rok. Emisje historyczne za 2024 r. musiały zgłosić do 30 kwietnia 2025 r.art. 30f ust. 2 i 4 dyrektywy 2003/87/WE (dyrektywa (UE) 2023/959)
2. 7 kwietnia 2026 Wchodzi w życie rozporządzenie (UE) 2026/667. Jego art. 2 stanowi m.in.: „Rozpoczęcie handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budynków, sektorze transportu drogowego i sektorach dodatkowych określonych w rozdziale IVa dyrektywy 2003/87/WE odracza się do 2028 r. Stosuje się zasady określone w art. 30k ust. 2 lit. a)–e) dyrektywy 2003/87/WE.”art. 2 i 3 rozporządzenia (UE) 2026/667, Dz.U. UE z 18 marca 2026
3. 2028 r. Start handlu: pierwszy rok, na który ustala się unijną pulę uprawnień, i początek aukcji. Pierwsze uprawnienia trafiają do rezerwy stabilności rynkowej. Pierwotnie miał to być 2027 r.art. 30k ust. 2 lit. a–c dyrektywy 2003/87/WE w zw. z art. 2 rozporządzenia (UE) 2026/667; pierwotny termin: art. 30d ust. 1
4. 1 stycznia 2029 r. Termin sprawozdania Komisji o działaniu ETS2, w razie potrzeby z wnioskiem o zmianę przepisów.art. 30i w zw. z art. 30k ust. 2 lit. e dyrektywy 2003/87/WE
5. 31 maja 2029 r. Pierwsze umorzenie uprawnień: firmy paliwowe oddają uprawnienia za emisje z 2028 r. Potem co roku do 31 maja.art. 30e ust. 2 i art. 30k ust. 2 lit. d dyrektywy 2003/87/WE
6. Do 31 grudnia 2029 r. Działa mechanizm progu 45 euro (opis niżej). Przed tą datą Komisja ocenia, czy go utrzymać.art. 30h ust. 2 i 5 dyrektywy 2003/87/WE
7. 2026–2032 Społeczny Fundusz Klimatyczny wypłaca wsparcie, także przed startem ETS2.art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/955

Komisja Europejska we wniosku w sprawie reformy systemu EU ETS z 17 lipca 2026 (wniosek COM(2026) 616) wyłączyła z niego ETS2 i napisała: „ETS2 is excluded from the scope of this proposal as it will become fully operational in 2028” (ETS2 zacznie w pełni działać w 2028 r.). To wniosek, nie prawo, ale potwierdza harmonogram.

Polska ustawa.W Dzienniku Ustaw nie znaleźliśmy ustawy wdrażającej rozdział IVa dyrektywy 2003/87/WE (ETS2). Tekst jednolity ustawy o systemie handlu uprawnieniami (Dz. U. z 2025 r. poz. 1685) i jej dwie późniejsze nowelizacje (Dz. U. z 2025 r. poz. 1863 w sprawie CBAM i Dz. U. z 2026 r. poz. 1157 w sprawie lotnictwa) nie regulują ETS2. Sprawdziliśmy to 13 października 2026 w bazie aktów Dziennika Ustaw (API Sejmu). Dyrektywa wiąże Polskę niezależnie od tego, a rozporządzenie (UE) 2026/667 stosuje się bezpośrednio.

Kto płaci i jakie paliwa obejmuje ETS2

Obowiązek kupowania i umarzania uprawnień ma „podmiot objęty regulacją”: przede wszystkim prowadzący skład podatkowy albo inna osoba zobowiązana do zapłaty akcyzy od paliwa (art. 3 lit. ae dyrektywy 2003/87/WE). Dyrektywa wprost wyłącza konsumentów końcowych paliw. Jedno uprawnienie pozwala na emisję jednej tony CO2, a liczba umarzanych uprawnień odpowiada emisjom z paliw, które firma dopuściła do konsumpcji w poprzednim roku (art. 30e ust. 2).

Dyrektywa nie nakazuje przerzucania kosztu na klientów, ale się go spodziewa: w latach 2028–2030 firmy co roku do 30 kwietnia raportują, jaką część kosztów uprawnień przerzuciły na konsumentów, a Komisja może zaproponować zmiany przepisów, jeśli uzna praktyki za niewłaściwe (art. 30f ust. 3). Kalkulator zakłada przerzucenie w 100%.

Zakres (załącznik III): spalanie paliw w budynkach mieszkalnych, usługach komercyjnych i publicznych, transporcie drogowym (bez pojazdów rolniczych na drogach utwardzonych), ciepłowniach i elektrociepłowniach ogrzewających te budynki oraz w mniejszych instalacjach energetycznych i przemysłowych spoza dotychczasowego systemu. ETS2 nie obejmuje paliw zużywanych w instalacjach z dotychczasowego EU ETS (załącznik I), paliw o zerowym współczynniku emisji ani odpadów niebezpiecznych i komunalnych spalanych jako paliwo.

Co z ciepłem z sieci i prądem

Ciepło systemowe może podrożeć, jeśli ciepłownia lub elektrociepłownia jest objęta ETS2, czyli nie należy do dotychczasowego systemu EU ETS (załącznik III, sektory budynków i sektory dodatkowe). Większe źródła ciepła i elektrownie są już w dotychczasowym systemie, a paliw zużywanych tam ETS2 nie obejmuje. Kalkulator nie liczy ciepła ani prądu, bo do tego trzeba znać paliwo i instalację konkretnego dostawcy.

Ceny paliw z ETS2: dopłata na litr, m³ i tonę

Kwoty z VAT 23% przy kursie 4,3806 zł za euro (NBP, 13 października 2026) i pełnym przerzuceniu kosztu na klientów. Kolumny to przykładowe ceny uprawnienia do porównania, nie prognozy. Przy przykładowym zużyciu z kalkulatora (1 000 l benzyny i 1 500 m³ gazu) i progu 56,53 euro dopłata wynosi ok. 1 650 zł rocznie.

Czy cena uprawnień ma limit: mechanizmy stabilizacji

Nie ma ceny maksymalnej. Dyrektywa przewiduje za to dosypywanie uprawnień z rezerwy stabilności rynkowej, gdy ceny rosną zbyt szybko (art. 30h dyrektywy 2003/87/WE):

• gdy przez ponad trzy miesiące średnia cena jest ponad 2 razy wyższa niż średnia z poprzednich sześciu miesięcy (w latach 2027 i 2028 wystarczy 1,5 raza), z rezerwy trafia na rynek 50 mln uprawnień (ust. 1);
• gdy przez dwa miesiące średnia cena przekracza 45 euro w cenach z 2020 r. (indeksowane europejskim wskaźnikiem cen konsumpcyjnych; po przeliczeniu do 2025 r. ok. 56,53 euro), trafia 20 mln uprawnień; ten mechanizm działa do 31 grudnia 2029 (ust. 2);
• gdy średnia cena jest ponad 3 razy wyższa niż w poprzednich sześciu miesiącach, trafia 150 mln uprawnień (ust. 3);
• po każdym uwolnieniu kolejne jest możliwe najwcześniej po 12 miesiącach, chyba że Komisja zdecyduje inaczej (ust. 6 i 7).

Na start rezerwa dostaje 600 mln uprawnień, a w pierwszym roku aukcji sprzedaje się 130% rocznej puli. Dodatkowe 30% (tzw. frontloading) służy tylko do umarzania i zostanie odjęte od pul na lata 2030–2032 (art. 30d ust. 2 w zw. z art. 30k ust. 2 lit. c dyrektywy).

Zmiana w drodze. Decyzja wzmacniająca rezerwę ETS2 została przyjęta przez Parlament Europejski 15 września 2026 r. i przez Radę 9 października 2026 r.; według Legislative Observatory czeka na podpisanie, nie została jeszcze opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE, więc nie obowiązuje. Według przyjętego tekstu po przekroczeniu progu 45 euro do 20 mln uprawnień dochodzi kolejne 20 mln, a gdy w obiegu jest od 210 mln do 260 mln uprawnień, rezerwa uwalnia dodatkowe uprawnienia. Kalkulator tego nie uwzględnia, bo nie zmienia to kosztu tony CO2, tylko może wpłynąć na cenę rynkową.

Ile CO2 daje litr, m³ i tona paliwa

Wartości opałowe i wskaźniki emisji z tabel KOBiZE do raportowania w systemie handlu uprawnieniami za 2026 r. (dane z 2023 r.). Wskaźnik emisji zawiera już współczynnik utlenienia. Gęstość paliw ciekłych wyliczamy z załącznika III dyrektywy (UE) 2018/2001.

Społeczny Fundusz Klimatyczny: ile dostanie Polska

Fundusz ma łagodzić skutki ETS2 dla gospodarstw domowych, mikroprzedsiębiorstw i użytkowników transportu w trudnej sytuacji (rozporządzenie (UE) 2023/955, art. 3). Na lata 2026–2032 ma maksymalnie 65,0 mld euro, a jeśli ETS2 zostaje odroczony do 2028 r. na podstawie art. 30k dyrektywy, 54,6 mld euro (art. 10 ust. 1).

Polska: 17,6% środków funduszu, czyli maksymalnie 11,4 mld euro (11 439 026 446 euro) albo 9,6 mld euro (9 608 782 215 euro) w wariancie odroczenia (załącznik II rozporządzenia).

Który wariant obowiązuje, akty nie przesądzają wprost: rozporządzenie (UE) 2026/667 odroczyło ETS2 i kazało stosować art. 30k ust. 2 lit. a–e dyrektywy, ale nie odesłało do przepisów o niższej puli funduszu. Dlatego podajemy obie kwoty.

Państwo musi dołożyć co najmniej 25% szacunkowych kosztów planu (art. 15 rozporządzenia (UE) 2023/955). Z funduszu można finansować m.in. renowację budynków, wymianę ogrzewania, odnawialne źródła energii w domach, transport niskoemisyjny oraz czasowe bezpośrednie wsparcie dochodów, które może stanowić najwyżej 37,5% kosztów planu (art. 8 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2023/955).

Krajowy plan. Pieniądze płyną na podstawie planu społeczno-klimatycznego przyjętego przez Komisję. Według listy Komisji z 13 października 2026 przyjęte plany mają: Grecja, Litwa, Łotwa, Malta i Szwecja. Na liście Komisji Europejskiej Polska nie ma ani statusu „plan przyjęty”, ani „plan złożony, w ocenie Komisji”.